Quy hoạch chi tiết hệ thống cảng biển Kiên Giang giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được phê duyệt, đặt mục tiêu phát triển mạng lưới cảng biển hiện đại, kết nối các trung tâm kinh tế ven biển và hải đảo. Đến năm 2030, sản lượng hàng hóa dự kiến đạt 3,6-4,5 triệu tấn và lượng hành khách khoảng 9,82-10,5 triệu lượt mỗi năm.
Quy hoạch cảng biển Kiên Giang gồm những khu vực nào?
Theo quy hoạch chi tiết được phê duyệt, hệ thống cảng biển Kiên Giang được tổ chức tại nhiều khu vực ven biển và hải đảo, bao gồm:
- Khu bến Rạch Giá;
- Khu bến Hòn Chông;
- Khu bến Bình Trị – Kiên Lương;
- Khu bến Bãi Nò – Hà Tiên;
- Khu bến Phú Quốc;
- Các bến An Thới, Vịnh Đầm, Bãi Vòng và Mũi Đất Đỏ;
- Bến cảng tại quần đảo Nam Du;
- Bến cảng Thổ Châu;
- Các bến phao, khu chuyển tải, khu neo đậu, tránh và trú bão.
Việc quy hoạch đồng bộ hệ thống này được xem là bước quan trọng nhằm tăng cường kết nối giao thông đường biển, logistics, du lịch và vận tải hàng hóa giữa đất liền với các đảo thuộc khu vực Tây Nam Bộ.
Mục tiêu đến năm 2030: hơn 10 triệu lượt hành khách mỗi năm
Theo kế hoạch phát triển đến năm 2030, hệ thống cảng biển Kiên Giang được định hướng đạt:
- 3,6-4,5 triệu tấn hàng hóa/năm;
- 9,82-10,5 triệu lượt hành khách/năm;
- Tổng cộng 10 bến cảng;
- Khoảng 25-26 cầu cảng;
- Tổng chiều dài cầu cảng khoảng 2.933,5-3.233,5m.
Quy hoạch cũng xác định tổng nhu cầu sử dụng đất cho hoạt động cảng biển đến năm 2030 khoảng 209ha, chưa bao gồm các khu công nghiệp và trung tâm logistics liên quan.
Diện tích mặt nước được quy hoạch lên tới khoảng 72.369,4ha, tạo không gian cho hoạt động hàng hải, neo đậu tàu thuyền và phát triển các công trình phục vụ vận tải biển.
Gần 5.000 tỷ đồng đầu tư hạ tầng cảng biển
Theo quy hoạch, nhu cầu vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng cảng biển Kiên Giang đến năm 2030 ước khoảng 4.954 tỷ đồng.
Trong đó:
- Khoảng 3.064 tỷ đồng dành cho hạ tầng hàng hải công cộng;
- Khoảng 1.890 tỷ đồng dành cho đầu tư xây dựng các bến cảng.
Nguồn lực đầu tư dự kiến được huy động từ nhiều thành phần kinh tế, trong đó khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển hệ thống cảng, logistics và hạ tầng liên quan.
Cảng Rạch Giá tiếp tục là đầu mối giao thông quan trọng
Khu bến Rạch Giá tiếp tục đóng vai trò là một trong những đầu mối vận tải hành khách quan trọng của tỉnh.
Theo quy hoạch, khu vực này có 1 bến cảng với 5 cầu cảng tổng hợp và hành khách, tổng chiều dài khoảng 254m.
Cảng có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 3.000 tấn, đáp ứng nhu cầu thông qua khoảng:
- 0,2 triệu tấn hàng hóa/năm;
- 1,91-2 triệu lượt hành khách/năm.
Với vai trò là cửa ngõ kết nối đất liền với Phú Quốc và nhiều đảo trong khu vực, Rạch Giá được kỳ vọng tiếp tục là trung tâm vận tải biển quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển của địa phương.
Hòn Chông và Kiên Lương tăng năng lực vận tải hàng hóa
Khu bến Hòn Chông
Khu bến Hòn Chông được định hướng phát triển để phục vụ cả vận tải hàng hóa và hành khách.
Đến năm 2030, khu vực này dự kiến đạt:
- 0,3-0,7 triệu tấn hàng hóa/năm;
- 0,84-0,89 triệu lượt hành khách/năm.
Quy mô gồm từ 1 đến 2 cầu cảng, với tổng chiều dài từ 160m đến 460m, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lên đến 15.000 tấn tùy từng cầu cảng.
Khu bến Bình Trị – Kiên Lương
Khu vực Bình Trị – Kiên Lương được quy hoạch phục vụ hoạt động hàng tổng hợp và xăng dầu.
Đến năm 2030, công suất thông qua dự kiến đạt:
- 1,2-1,3 triệu tấn hàng hóa/năm;
- 0,64-0,68 triệu lượt hành khách/năm.
Hệ thống bao gồm 2 bến cảng với 3 cầu cảng, tổng chiều dài khoảng 416m.
Phú Quốc hướng tới trung tâm cảng hành khách quốc tế
Trong quy hoạch mới, khu bến Phú Quốc tiếp tục được xác định là một trong những đầu mối vận tải hành khách quan trọng nhất.
Đến năm 2030, khu vực này dự kiến đạt:
- Khoảng 0,1 triệu tấn hàng hóa/năm;
- Khoảng 1,44-1,68 triệu lượt hành khách/năm.
Hạ tầng được quy hoạch với 2 cầu cảng, tổng chiều dài khoảng 681,5m.
Đáng chú ý, cảng có khả năng tiếp nhận tàu khách quốc tế tới 225.000 GT, đồng thời tiếp nhận tàu tổng hợp có trọng tải tới 30.000 tấn.
Định hướng này được kỳ vọng góp phần nâng cao khả năng đón khách quốc tế bằng đường biển và hỗ trợ sự phát triển của ngành du lịch nghỉ dưỡng, dịch vụ và kinh tế biển tại Phú Quốc.
Các bến An Thới, Vịnh Đầm, Bãi Vòng và Mũi Đất Đỏ
Cụm bến tại An Thới, Vịnh Đầm, Bãi Vòng và Mũi Đất Đỏ được quy hoạch với vai trò tổng hợp, phục vụ cả hàng hóa, hành khách, nhiên liệu và hoạt động logistics nội đảo.
Đến năm 2030, cụm cảng này dự kiến có khả năng đáp ứng:
- 1,5-1,8 triệu tấn hàng hóa/năm;
- 2,83-2,93 triệu lượt hành khách/năm.
Quy mô gồm 4 bến cảng với 13 cầu cảng, tổng chiều dài khoảng 1.282m.
Trong đó, Bãi Vòng được định hướng là một trong những bến quan trọng, phục vụ hoạt động vận tải hành khách và hàng hóa kết nối Phú Quốc với đất liền.
Nam Du và Thổ Châu tiếp tục được đầu tư kết nối
Đối với quần đảo Nam Du, hệ thống cảng được định hướng phục vụ vận tải hàng hóa, nhiên liệu và hành khách.
Đến năm 2030, khu vực này dự kiến thông qua:
- 0,3-0,4 triệu tấn hàng hóa/năm;
- 0,59-0,63 triệu lượt hành khách/năm.
Trong khi đó, cảng Thổ Châu được định hướng phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của đảo, đồng thời đáp ứng yêu cầu vận tải hàng hóa thiết yếu, hành khách và nhiệm vụ quốc phòng – an ninh.
Tầm nhìn đến năm 2050: phát triển cảng xanh và cảng thông minh
Trong dài hạn, hệ thống cảng biển Kiên Giang sẽ tiếp tục được nghiên cứu mở rộng tại những khu vực có tiềm năng phát triển như:
- Bãi Nò – Hà Tiên;
- Rạch Tràm;
- Mũi Đất Đỏ;
- Nam Du;
- Thổ Châu.
Theo định hướng đến năm 2050, lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng được kỳ vọng tăng trưởng bình quân khoảng 5,5-6,1%/năm, trong khi lượng hành khách tăng khoảng 1,1-1,25%/năm.
Một trong những định hướng đáng chú ý là phát triển cảng xanh, cảng thông minh, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và khai thác cảng.
Bên cạnh đó, quy hoạch cũng nhấn mạnh việc tăng cường kết nối giữa cảng biển với khu công nghiệp, trung tâm logistics, cảng cạn và các dịch vụ hậu cần sau cảng.
Quy hoạch cảng biển tạo động lực mới cho kinh tế ven biển và bất động sản
Việc đầu tư và phát triển hệ thống cảng biển được đánh giá không chỉ có ý nghĩa đối với ngành vận tải.
Hạ tầng cảng biển có thể tạo động lực cho sự phát triển của:
- Logistics và kho bãi;
- Công nghiệp ven biển;
- Du lịch biển và du lịch đảo;
- Dịch vụ thương mại;
- Đô thị ven biển;
- Bất động sản du lịch và nghỉ dưỡng.
Rạch Giá, Hà Tiên và Phú Quốc được xác định là những cực phát triển quan trọng trong không gian kinh tế hướng biển của khu vực. Vì vậy, việc nâng cấp năng lực kết nối đường biển được kỳ vọng sẽ góp phần mở rộng các chuỗi dịch vụ và không gian phát triển đô thị trong dài hạn.
Thông tin đáng chú ý về quy hoạch cảng biển Kiên Giang
| Hạng mục | Quy hoạch đến năm 2030 |
|---|---|
| Sản lượng hàng hóa | 3,6-4,5 triệu tấn/năm |
| Sản lượng hành khách | 9,82-10,5 triệu lượt/năm |
| Số lượng bến cảng | 10 bến |
| Số lượng cầu cảng | 25-26 cầu |
| Tổng chiều dài cầu cảng | 2.933,5-3.233,5m |
| Diện tích đất quy hoạch | Khoảng 209ha |
| Diện tích mặt nước | Khoảng 72.369,4ha |
| Nhu cầu vốn đầu tư | Khoảng 4.954 tỷ đồng |
| Tầm nhìn | Đến năm 2050 |
Kết luận
Quy hoạch hệ thống cảng biển Kiên Giang giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 cho thấy định hướng đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng kinh tế biển và kết nối giữa đất liền với các khu vực hải đảo.
Với các đầu mối quan trọng như Rạch Giá, Hà Tiên, Kiên Lương và đặc biệt là Phú Quốc, hệ thống cảng biển trong tương lai không chỉ phục vụ vận tải hàng hóa và hành khách mà còn có thể trở thành một trong những nền tảng thúc đẩy logistics, thương mại, du lịch và phát triển đô thị ven biển.